TH - ไทย
EN - English
JA - 日本
ZH - 中文
ทำความรู้จักกับโรคงูสวัด (shingles)
งูสวัดพบในผู้ที่เคยเป็นโรคอีสุกอีใส โดยเชื้อไวรัสก่อโรคจะลงเหลืออยู่ในปมประสาท เมื่อร่างกายอ่อนแออาจแสดงอาการ เกิดผื่นและตุ่มน้ำใส
สาเหตุและปัจจัยกระตุ้น
เชื้อไวรัส varicella zoster virus (VZV) อายุมากขึ้น ภูมิคุ้มกันตก ความเครียดโรคประจำตัวหรือยาบางชนิด
กลุ่มเสี่ยง
ผู้ที่อายุ 40 ปีขึ้นไป และเคยได้รับเชื้อไวรัส VZV มีโอกาสเป็นโรคงูสวัดได้ถึง 99.5%
โรคหรือยาบางชนิด เช่น ยากดภูมิคุ้มกัน เป็นต้น อาจเพิ่มความเสี่ยงเป็นโรคงูสวัด เนื่องจากทำให้ภูมิคุ้มกันลดลง
โรคและความเสี่ยงต่อการเกิดโรคงูสวัด
- โรคแพ้ภูมิตัวเอง (SLE) 108%
- โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ 51%
- โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง 41%
- โรคหัวใจและหลอดเลือด 34%
- โรคเบาหวาน 24%
อาการของโรคงูสวัด และการวินิจฉัย อาการแสดงแบ่งได้เป็น 3 ระยะ
ระยะที่ 1 Pre - eruptive phase
- วันที่ 1 - 2 : ปวดหัว ปวดเมื่อยเนื้อตัว
- ระยะที่ 2 Acute eruptive phase
- วันที่ 4 - 13 : มีผื่นแดงและตุ่มน้ำใสเรียงกันเป็นกลุ่ม ปวดแสบปวดร้อน
- วันที่ 14 -30 : แผลแห้งตกสะเก็ด ร่วมกับอาการปวดอย่างต่อเนื่อง
ระยะที่ 3 Chronic phase หลายเดือน - หลายปี
• มีอาการเจ็บปวดอย่างเรื้อรังแม้ไม่พบรอยโรคแล้ว
• พบการกลับมาเป็นซ้ำได้ถึง 3.9% ในผู้ที่อายุ 45 ปีขึ้นไป
• อาจพบภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ระบบหลอดเลือด ระบบประสาท เป็นต้น
การวินิจฉัย
การวินิจฉัยโรคงูสวัดนั้นจะเน้นที่การพิจารณา
- ลักษณะของผื่นเป็นหลัก ร่วมกับอาการทางคลินิกอื่น ๆ เช่น อาการปวด หรือการรับรู้ความรู้สึกบริเวณผิวหนังเปลี่ยนแปลงไป
- สามารถใช้การตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมเพื่อยืนยันการวินิจฉัยได้ เช่น Tzanck smears, tissue culture หรือ PCR (polymerase chain reaction)
ภาวะแทรกซ้อนและความรุนแรง
Postherpetic neuralgia (PHN) หรืออาการปวดตามแนวเส้นประสาท
• เกิดจากเซลล์ประสาทถูกทำลายโดยเชื้อไวรัสที่ยังคงเพิ่มจํานวนอยู่ ทําให้ยังคงมีอาการปวดแม้ว่าจะไม่พบผืนแล้วก็ตาม
• พบการเกิด PHN ในผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปได้ถึง 85%
Herpes zoster ophthalmicus (HZO) หรืองูสวัดขึ้นตา
• อาการที่พบได้บ่อย คือ กระจกตาอักเสบ เยื่อบุตาอักเสบ โดย HZO ในระยะยาวอาจทําให้สูญเสียการมองเห็นได้
• พบการเกิด HZO ในผู้ที่เป็นโรคงูสวัดได้ 10-25%
ระบบหลอดเลือดสมอง
• อาจพบอาการของโรคหลอดเลือดสมองตีบจากการอักเสบของหลอดเลือด
ระบบประสาท
• โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ กล้ามเนื้ออ่อนแรงจากเส้นประสาทอักเสบ บริเวณใบหน้า (Boll´s Palsy) หรือมีอาการทางสมองอื่น ๆ
