IPD วัคซีนเสริมที่ไม่ควรมองข้าม

ลงทุนครั้งเดียว ลดความเสี่ยงระยะยาว

โรคไอพีดี (IPD : Invasive Pneumococcal Disease) คือ การติดเชื้อรุนแรงที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus pneumoniae ซึ่งแพร่กระจายเข้าสู่ส่วนของร่างกายที่ปกติปลอดเชื้อ เช่น กระแสเลือด สมอง หรือปอด ทำให้เกิดอาการรุนแรงและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

โรคที่จัดเป็น IPD

1. · ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Septicemia)
2. · เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis)
3. · ปอดบวมชนิดรุนแรง (Severe pneumonia)

กลุ่มเสี่ยงต่อโรคไอพีดี (IPD: Invasive Pneumococcal Disease)
บุคคลต่อไปนี้มีความเสี่ยงสูงและอาจมีอาการรุนแรงกว่าปกติ

· เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี โดยเฉพาะทารก

· ผู้สูงอายุอายุ 65 ปีขึ้นไป

· ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ ปอด เบาหวาน โรคไต โรคตับ

· ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ป่วยมะเร็ง ผู้ได้รับยาเคมีบำบัดหรือยากดภูมิ

· ผู้ที่ไม่มีม้าม หรือม้ามทำงานผิดปกติ

· ผู้สูบบุหรี่ หรือดื่มแอลกอฮอล์เรื้อรัง

สายพันธุ์ที่ครอบคลุม

วัคซีน PCV20 (Pneumococcal Conjugate Vaccine 20-valent) เป็นวัคซีนป้องกันการติดเชื้อ Streptococcus pneumoniae ที่เป็นสาเหตุของโรคไอพีดี (IPD) และโรคปอดอักเสบ โดยครอบคลุม 20 สายพันธุ์ ของเชื้อแบคทีเรียที่สำคัญที่สุดที่ก่อโรคกับมนุษย์ในปัจจุบัน และมีการนำมาใช้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ในหลายประเทศ

วัคซีนPCV20 เป็นการพัฒนาวัคซีนป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัสที่มี การครอบคลุมสายพันธุ์มากขึ้น ทำให้ช่วยลดการเกิดโรค IPD และปอดอักเสบจากเชื้อที่พบบ่อยและรุนแรงได้ดีขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยงอย่างเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

เด็กเล็กสามารถใช้ได้ตั้งแต่อายุ 6 สัปดาห์ขึ้นไป ยิ่งฉีดเร็วภูมิคุ้มกันก็ขึ้นไว ช่วงอายุที่พบ IPD มากที่สุด คือ เด็กอายุน้อยกว่า 1 ปี

ผู้ใหญ่ตั้งแต่อายุ 18-65 ปี โดยทั่วไปฉีด 1 เข็มไม่ต้องกระตุ้น เหมาะสำหรับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแนะนำเป็นอย่างยิ่งสำหรับคนกลุ่มนี้

อาการในเด็ก

มักมีไข้สูง ซึม ไม่ร่าเริง หายใจเร็วหรือหอบเหนื่อย อาจไม่ดูดนม เบื่ออาหาร มีอาการอาเจียน ร้องกวนผิดปกติ หรือซึมลงกว่าปกติ ในบางรายที่มีภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ อาจพบอาการคอแข็ง ชัก หรือหมดสติ ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที

อาการในผู้ใหญ่

มีไข้สูง หนาวสั่น และอ่อนเพลียมาก อาจมีอาการไอ หายใจลำบาก หรือเจ็บหน้าอกจากภาวะปอดบวม บางรายมีอาการปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง หรือมีอาการสับสน และหากเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด อาจทำให้ความดันโลหิตต่ำ หมดสติ ซึ่งเป็นภาวะรุนแรงที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

ความคุ้มค่าของการป้องกันด้วยวัคซีน PCV20

การฉีดวัคซีน PCV20 คุ้มค่ากว่าการรอรักษาเมื่อเกิดการติดเชื้อ เพราะช่วยป้องกันโรค IPD ซึ่งมีความรุนแรงและเกิดขึ้นรวดเร็ว ลดความเสี่ยงการนอนโรงพยาบาล ภาวะแทรกซ้อน และการเสียชีวิต ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ ขณะที่ค่าฉีดวัคซีนต่ำกว่าค่ารักษาอย่างมาก และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในระยะยาวพร้อมรักษาคุณภาพชีวิตได้ดีกว่า